Buổi sáng ở Làng cổ Phước Tích, người ta thường ngồi trước hiên nhà rường, nhắc lại thời lò gốm còn đỏ lửa suốt đêm. Khi ấy, đất được lấy từ ven sông, nhào bằng tay, nung rồi chở đi bằng ghe. Cả ngôi làng từng sống nhờ những chuyến ghe xuôi dòng — có chuyến trở về đầy gạo muối, có chuyến trống không vì buôn bán ế ẩm. Lịch sử của làng vì thế không tách rời khỏi những cuộc đi và trở về. Chiều xuống, khi đứng giữa Đầm Tam Giang, cảm giác ấy lặp lại theo cách khác. Mặt nước rộng đến mức đường chân trời mờ đi, thuyền nhỏ dần giữa sóng lặng. Ngư dân kể về những đêm thả lưới trắng tay, rồi những mùa cá đầy khoang khiến cả nhà thức suốt để phân loại. Nếu ở làng gốm, người ta chờ lửa và đất trả lời, thì ở đầm phá, người ta chờ nước. Hai không gian, hai nghề khác nhau, nhưng chung một cách sống: phụ thuộc vào tự nhiên, chấp nhận may rủi, và bền bỉ ở lại. Một ngày đi qua không chỉ cho thấy cảnh quan thay đổi, mà làm rõ một điều — ký ức và sinh kế ở vùng này đều bắt đầu từ sự kiên nhẫn.